Centralna Biblioteka Wojskowa


czcionka mniejsza czcionka normalna czcionka większa
Zbiory specjalne

Dział Zbiorów Specjalnych odpowiada za najcenniejsze, najciekawsze i w większości najstarsze zbiory Książnicy, w tym jedyny w Polsce, zróżnicowany zbiór piśmiennictwa wojskowego i paramilitarnego, tematycznie obejmujący zagadnienia historii wojen i wojskowości oraz tradycji żołnierskich. Wiele obiektów jest rzadkością, nie tylko w Polsce, ale również na świecie.

Zbiory specjalne liczą ponad 175 000 jednostek bibliotecznych, są wśród nich rękopisy, stare druki, wydawnictwa kartograficzne, zbiory ikonograficzne, dokumenty życia społecznego oraz zbiory audiowizualne.

Wśród rękopisów na uwagę zasługują dokumenty królów polskich, rozkazy i meldunki, spisy żołnierzy, dyplomy okolicznościowe oraz kilkanaście znaczących kolekcji generalskich. Cenny jest zbiór patentów oficerskich i aktów mianowania na stopnie wojskowe od XVIII do XX w., sygnowanych przez dowódców wojskowych: gen. Tadeusza Kościuszkę, księcia Józefa Poniatowskiego (polskiego generała i marszałka Francji), Wielkiego Księcia Konstantego Mikołajewicza, marszałka Józefa Piłsudskiego, gen. Władysława Andersa, a także przez Prezydenta RP Ignacego Mościckiego.

W zbiorze starych druków reprezentowanych przez prace historyczne, statuty, uniwersały, konstytucje, traktaty wojskowe, regulaminy i instrukcje, niezwykle ważne miejsce zajmuje inkunabuł z 1497 r. – dzieło Hartmanna Schedla „Liber chronicarum…” oraz prawdziwy unikat wśród poloników „Taktyka” Józefa Łęskiego z 1794 r., napisana na osobistą prośbę gen. Tadeusza Kościuszki, Najwyższego Naczelnika Sił Zbrojnych Narodowych w antyrosyjskim powstaniu 1794 roku.

Nadzwyczaj cenny jest prawie 40-tysięczny zbiór kartograficzny (XV-XXI w.), na który składają się atlasy i pojedyncze mapy, a zwłaszcza wojskowe mapy topograficzne. Wyjątkową wartość historyczną i naukową posiada atlas świata Joana Blaeu`a, wydany w latach 1662-1664, w zaledwie 300 egz., uważany za arcydzieło sztuki kartograficznej.

Kolekcja plakatów wojskowych obejmuje ponad 2 000 obiektów, najcenniejsze z nich powstały w czasie I wojny światowej oraz w okresie międzywojennym. Ich twórcami są wybitni plastycy, m.in.: Władysław Teodor Benda, Witold Gordon, Tadeusz Gronowski, Felicjan Szczęsny Kowarski, Kamil Mackiewicz.

Zbiór fotografii obejmuje zdjęcia jednostkowe i zebrane w albumach, dotyczące głównie działań Wojska Polskiego w warunkach wojennych i w czasie pokoju, w tym w życiu narodowym, społecznym, kulturalnym i sportowym kraju. Na szczególną uwagę zasługują albumy: „Szwadron Przyboczny Prezydenta” Stanisława Wojciechowskiego z lat 1922-1926 oraz „Kompania Zamkowa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej” z lat 1926-1938.

Bogaty zbiór grafiki ukazuje sceny batalistyczne oraz umundurowanie Wojska Polskiego, zwłaszcza z okresu Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego.

W dokumentach życia społecznego niezwykle interesujące są księgi adresowe Warszawy z lat 1920-1939, a w kolekcji druków ulotnych zbiór z okresu Powstania Kościuszkowskiego, a także odezwy z I wojny światowej na temat formowania i walk Legionów Polskich oraz druki propagandowe z lat 1919-1921 dotyczące wojny Rosji bolszewickiej z Polską.

Zbiory specjalne podlegają szczególnej ochronie, udostępniane są wyłącznie w Czytelni Zbiorów Specjalnych, na zasadach określonych w regulaminie. Korzystanie ze zbiorów ułatwiają: katalog on-line, e-kartoteka oraz katalogi tradycyjne. Pomocą służą również bibliotekarze – specjaliści w zakresie poszczególnych kolekcji.

Dział Zbiorów Specjalnych zajmuje się nie tylko ochroną, przechowywaniem, opracowywaniem i udostępnianiem tego zbioru, ale również monitoruje rynek antykwaryczny w poszukiwaniu obiektów uzupełniających zbiory oraz bierze udział w aukcjach. Wykonuje zestawienia bibliograficzne (kwerendy) dla instytucji wojskowych i cywilnych, zgodnie ze specjalizacją Biblioteki. DZS czynnie uczestniczy w popularyzacji dziejów oręża polskiego oraz zbiorów Książnicy poprzez organizację wystaw, wybór i opracowywanie materiałów do wydawnictw, a także w wydarzeniach o charakterze zbiorowym (konferencje naukowe, olimpiady historyczne, konkursy, stoiska promocyjne).

Kierownikiem Działu Zbiorów Specjalnych jest starszy kustosz mgr Renata Jabłkowska (tel. 261 816 826), adres e-mail: r.jablkowska-marek@ron.mil.pl

Telefon Działu Zbiorów Specjalnych: 261 817 389
Email: cbw.zbioryspecjalne@ron.mil.pl

 

    
  • BIP
pdf

go-up
Kontakt

Centralna Biblioteka Wojskowa
Ostrobramska 109
04-041 Warszawa
tel. 261817394
fax. 261816940
cbw@ron.mil.pl

    
  • BIP
Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Cookies.