Centralna Biblioteka Wojskowa

czcionka większa czcionka normalna czcionka mniejsza
15 lipca 2020
610 rocznica bitwy pod Grunwaldem
610 lat temu, 15 lipca 1410 roku, na polach pod Grunwaldem rozegrała się jedna z największych bitew średniowiecznej Europy.

Starły się wówczas połączone wojska polsko-litewskie pod wodzą króla Władysława Jagiełły i wielkiego księcia litewskiego Witolda z siłami Zakonu Krzyżackiego dowodzonymi przez wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Po stronie Krzyżaków walczyli rycerze z Czech, księstw śląskich, Pomorza Zachodniego i innych państewek Rzeszy Niemieckiej, a wojska polsko-litewskie wspierane były przez oddziały tatarskie i lenników państwa polsko-litewskiego. Było to zasadnicze starcie podczas tzw. wielkiej wojny z Zakonem w latach 1409-1411.

Siły stron pod Grunwaldem:

– krzyżackie: 51 chorągwi, to jest ok. 21 tys. konnego rycerstwa (w tym ok. 230 braci zakonnych) oraz 6 tys. pieszych i artylerzystów;

– polsko-litewskie: 50 chorągwi polskich (z Królestwa, Mazowsza, Płocka, Bełzu, Podola, Mołdawii), 40 chorągwi litewskich (Litwini i Rusini z Wielkiego Księstwa, Tatarzy Dżalal ad-Dina, prywatna chorągiew księcia Lingwena Semena z Nowogrodu Wielkiego); łącznie ok. 29 tys. żołnierzy.

Bitwa rozpoczęła się o godzinie 9 rano. Naprzeciw wojsk krzyżackich stanęły siły polsko-litewskie, ukryte w lasach między wsiami Grunwald, Łodwigowo i Stębark. Krzyżacy długo czekali na rozpoczęcie walki, co skłoniło wielkiego mistrza Zakonu do wysłania do króla Władysława Jagiełły emisariuszy z prowokacyjnym podarunkiem: dwoma nagimi mieczami. Długosz opisał to następująco: „Wielki mistrz pruski Ulryk posyła tobie i twojemu bratu... dwa miecze, ku pomocy, byś z nim i z jego wojskiem mniej się ociągał i odważniej, niż to okazujesz, walczył, a także żebyś dalej się nie chował i, pozostając w lasach i gajach, nie odwlekał walki…Niedługo potem całe wojsko królewskie zaśpiewało donośnym głosem ojczystą pieśń Bogurodzicę, a potem wznosząc kopie rzuciło się do walki”.

Bitwa, w której zginał m.in. wielki mistrz Ulrich von Jungingen, zakończyła się pogromem sił krzyżackich. Nie została jednak wykorzystana do całkowitego zniszczenia Zakonu. Wojska króla Władysława Jagiełły zbyt późno dotarły pod Malbork, stolicę państwa krzyżackiego, i jego oblężenie okazało się nieskuteczne. Strona polska odniosła jednak kolejne zwycięstwo w bitwie pod Koronowem w październiku 1410 roku. Wielką wojnę z Zakonem zakończył korzystny dla państwa polsko-litewskiego I pokój toruński, zawarty w lutym 1411 roku.

Zgodnie z wolą wszystkich stanów duchownych i świeckich król Władysław Jagiełło polecił, aby dzień 15 lipca był obchodzony jako święto narodowe. Każdego roku ze wszystkich kościołów Krakowa wyruszały tego dnia procesje – najbardziej okazała z katedry wawelskiej – do kościoła św. Jadwigi na Stradomiu. Królowa Jadwiga przepowiedziała załamanie się potęgi krzyżackiej i współcześni jej orędownictwu przypisywali grunwaldzkie zwycięstwo. Zachował się dokładny opis takiej procesji z czasów króla Jana III Sobieskiego: na czele pochodu szła milicja miejska i żołnierze, dalej postępowali żacy ze sztandarami, za nimi górnicy z żup wielickich i członkowie licznych bractw kościelnych z chorągwiami i muzyką. Następnie szli przedstawiciele krakowskich cechów, z czeladzią uzbrojoną w muszkiety i rusznice, a za nimi kongregacje kupieckie z orkiestrą. Magistraty Krakowa, Kazimierza, Kleparza i Piasków kroczyły każdy pod swoją chorągwią. Z 14 klasztorów krakowskich szło 600 mnichów z relikwiarzami, dalej 200 przedstawicieli duchowieństwa świeckiego i kanonicy katedralni. Za profesorami Akademii Krakowskiej z rektorem na czele i woźnymi niosącymi insygnia władz akademickich postępowali członkowie kapituły krakowskiej z opatami mogilskim i tynieckim, a za nimi celebrujący biskup pod baldachimem niesionym przez sześciu rajców miejskich. Na końcu w otoczeniu dygnitarzy państwowych szedł król. Kres uroczystościom grunwaldzkim położyło wejście Prusaków do Krakowa w dniu 15 czerwca 1794 roku.

Odrodzenie kultu zwycięstwa grunwaldzkiego nastąpiło po prawie stu latach, za sprawą obrazu „Bitwa pod Grunwaldem” Jana Matejki i powieści „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza.

Zapraszamy do obejrzenia wystawy najciekawszych publikacji ze zbiorów CBW poświęconych bitwie pod Grunwaldem prezentowanej w hallu naszej Biblioteki.

ZK

generuj pdf
go-up
Kontakt

Centralna Biblioteka Wojskowa
Ostrobramska 109
04-041 Warszawa
tel. 261817394
fax. 261816940
cbw@ron.mil.pl

    
  • BIP
Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Cookies.