Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
Udział przedstawiciela CBW w uroczystości odsłonięcia tablicy upamiętniającej akcje żołnierzy 9 Kompanii Dywersyjnej Kedywu II Obwodu AK
26.09.2019
W czwartek 26 września 2019 roku o godz. 11 na ulicy Skaryszewskiej odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej akcje żołnierzy 9 Kompanii Dywersyjnej Kedywu II Obwodu AK "Żywicel" w 1944 roku.

Organizatorem wydarzenia było Stowarzyszenie Żołnierzy Armii Krajowej "Żywiciel" i Miłośników ich Tradycji wraz z Dzielnicą Praga-Południe i Instytutem Pamięci Narodowej. Wydarzenie rozpoczęto wprowadzeniem pocztów sztandarowych: Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej "Żywiciel" z pocztem wystawionym przez Jednostkę Strzelca 1401 im. Strzelców Kaniowskich, szkół żoliborskich: I LO im. Limanowskiego, Technikum Elektronicznego nr 3 im. Żołnierzy Armii Krajowej "Żywiciel", Zespołu Szkół nr 28 im. Synów Pułku oraz południowopraskich: SP 255 im. Cypriana Kamila Norwida, Zespołu Szkół Specjalnych nr 89, XXIII LO im. Marii Skłodowskiej-Curie i LXXII LO im. gen. Jakuba Jasińskiego.


Wśród licznie zgromadzonych byli przedstawiciele rodzin uczestników akcji z czerwca 1944 roku, kombatanci, władze dzielnicy, duchowieństwo, młodzież szkolna. Centralną Bibliotekę Wojskową reprezentował st. kustosz Jerzy Kunikowski, kierownik Krajowego Centrum Dystrybucji Publikacji NATO STO.


Podczas uroczystości tło historyczne wydarzeń z 8 czerwca 1944 roku przybliżył wiceprezes Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej "Żywiciel" Marek Rzeszotarski. Swoimi wspomnieniami podzielił się także 98-letni prof. Stefan Hahn, żołnierz Służby Łączności w Wydziale Łączności Okręgu Warszawskiego AK. W imieniu władz dzielnicy okolicznościowe wystąpienia wygłosiła wiceprzewodnicząca Rady Dzielnicy Bożena Manarczyk oraz zastępca Burmistrza Dzielnicy Karol Kowalczyk. Samorządowcy podkreślili znaczenie upamiętniania wydarzeń z historii, jako istotnego elementu kształtowania postaw patriotycznych. Podkreślili, że nie jest to proces łatwy - kwestie biurokratyczne, a czasem również sprzeciw właścicieli nieruchomości sprawiają, że od zamysłu do realizacji przedsięwzięcia upływa kilka lat. O pielęgnowaniu pamięci o wydarzeniach z tamtych lat mówił również Dyrektora Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Adam Siwek.


Po przemówieniach nastąpiło uroczyste odsłonięcie tablicy, którego dokonali: prezes Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej "Żywiciel" Wacław Gluth-Nowowiejski, prof. Stefan Hahn, rodziny uczestników wydarzeń sprzed 75 lat: Anna Pawlak i Maria Marszałek oraz prof. Marek Rocki, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, wiceprzewodnicząca Rady Dzielnicy Bożena Manarczyk, zastępca Burmistrza Dzielnicy Karol Kowalczyk oraz dyrektor Adam Siwek z IPN.


8 czerwca 1944 w ramach akcji "Główki" Andrzej Gronowski ps. "Gryf" z 9 Kompanii Dywersyjnej dokonał zamachu, wykonując wyrok państwa podziemnego za prześladowania i brutalne represje wobec ludności polskiej, na dowódcę obozu przejściowego Eugena Bollongino. W wyniku strzelaniny jaka nastąpiła zginęło dwóch członków podziemia (Zbigniew Kryst ps. "Wilimowski" i Jerzy Wnęk ps. "Gozdawa").


Eugena Bollongino znany był z bezwzględnego i sadystycznego traktowania osadzonych, zwłaszcza młodzieży. Z "Dulagu" przy Skaryszewskiej w latach 1940-1944 na roboty przymusowe do III Rzeszy wywieziono kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców Warszawy i okolicznych miejscowości.



Tekst i foto: JK
Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych