Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
Uroczystości upamiętniające 75. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego na Żoliborzu
30.07.2019
Przy kamieniu "Żołnierzom Żywiciela" oraz przy tablicy pamiątkowej na ul. Suzina na warszawskim Żoliborzu 29 lipca 2019 r. odbyły się uroczystości w związku ze zbliżającą się 75. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego.

Choć godzina "W" - moment rozpoczęcia Powstania Warszawskiego 1 sierpnia 1944 roku - wyznaczona była na godzinę 17, do pierwszych walk doszło kilka godzin wcześniej na Żoliborzu. Tego dnia, przed godziną 14, jako pierwsi z okupantem starli się żołnierze "Żywiciela".


Wczoraj w Parku im. Żołnierzy Żywiciela przy ul. ks. Jerzego Popiełuszki podczas uroczystości rocznicowych spotkali się Powstańcy oraz mieszkańcy Warszawy, dla których pamięć o wydarzeniach sprzed 75 lat jest wciąż bliska. Uroczystości otworzył Mirosław Kunikowski "Sokół" ze Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej "Żywiciel" i Miłośników Ich Tradycji. Prezes Stowarzyszenia Wacław Gluth-Nowowiejski "Wacek", w sierpniu 1944 roku dowódca drużyny w Zgrupowaniu "Żmija", podkreślił, że trudno ukryć wzruszenie w tę kolejną rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Wspominał emocje towarzyszące jemu i jego podkomendnym przed 75-laty:


To były w naszym życiu jedyne takie miesiące. Na skrawku ziemi, polskiej ziemi, wolnej ziemi, której broniliśmy ze wszystkich sił, aż do utraty własnego życia. Bo przecież ojczyzna to wielki zbiorowy obowiązek. Minęło 75 lat, bardzo wielu powstańców odmaszerowało już na wieczną wartę. Ale pamięć o nich żyje i jest pielęgnowana nie tylko przez weteranów, ale też młodsze pokolenia.


Podczas wystąpień wspomniano również o represjach - o zasądzanych w powojennej Polsce przez komunistyczne sądy karach śmierci i wieloletniego więzienia w stosunku do Powstańców.


W czasie uroczystości w intencji poległych w Powstaniu Warszawskim i tych, którzy później byli represjonowani i tracili życie ze względu na ojczyznę, została odmówiona modlitwa. Później odczytano apel pamięci i oddano trzykrotną salwę honorową. Na zakończenie Powstańcy, przedstawiciele prezydenta, parlamentu, wojska, BBN-u, władz miasta i dzielnicy Żoliborz, klas mundurowych oraz mieszkańcy Warszawy i rodziny Powstańców - w tym zza granicy - złożyli pod pomnikiem wieńce i kwiaty. Hołd bohaterom Powstania oddały także licznie przybyłe poczty sztandarowe.

Po uroczystości przed kamieniem "Żołnierzom Żywiciela" zgromadzeni przeszli na ul. Suzina, gdzie upamiętniono żołnierzy Organizacji Wojskowej Polskiej Partii Socjalistycznej z batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego, którzy polegli w pierwszym boju Powstania na Żoliborzu 1 sierpnia 1944 o godz. 13.30.


Przez cały okres Powstania Żoliborz - odcięty od Śródmieścia przez siły niemieckie na linii Dworca Gdańskiego, którego mimo kilkukrotnych prób i znacznych strat nie udało się zdobyć - stanowił powstańcze państwo "Rzeczpospolitą Żoliborską" ze sprawnie zorganizowaną administracją wojskową i cywilną. Na Żoliborzu Powstanie Warszawskie trwało 60 dni i zakończyło się 30 września 1944 roku.


Podczas uroczystości Centralną Bibliotekę Wojskową reprezentował kierownik Krajowego Centrum Dystrybucji Publikacji NATO STO, st. kustosz Jerzy Kunikowski.




Tekst i foto: JK
Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych