Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
Uroczystość otwarcia Izby Pamięci Rodu Butlerów w Miedznie k/Węgrowa
11.05.2019
Wielka historia dzieje się w ośrodkach większych i mniejszych. Uroczystość, jaka miała miejsce w dniu 11 maja br. we wsi Miedzna k. Węgrowa jest najlepszym tego przykładem.

Otwarcie Izby Pamięci w Miedznie nie jest dziełem przypadku. Wieś, która w latach 1522-1869 posiadała prawa miejskie, podczas swojej długiej historii znajdowała się w rękach m.in. rodziny Butlerów, którzy przez kilka wieków wnosili istotny wkład w rozwój i podniesienie prestiżu swojej miejscowości. Świadczą o tym głównie zapiski historyczne, bowiem większość zabytkowych obiektów budowlanych nie przetrwała.


Dzieje rodziny Butlerów, której początki sięgają połowy XI wieku, były tak samo powikłane, jak dzieje kraju ich pochodzenia - Irlandii. Pierwsze ślady ich związków z Rzecząpospolitą Obojga Narodów sięgają XVI wieku. Znamienna jest historia płk. Jakuba Butlera, który przybywszy w połowie XVII wieku do Szwecji z zamiarem udziału w wojnie z Rzeczpospolitą, jako katolik szybko zdecydował o przejściu na stronę polską. Inny pułkownik, Jan Butler, w 1683 roku walczył pod sztandarami króla Jana III Sobieskiego pod Wiedniem. Wypada przy tym nadmienić, że wśród irlandzkich przybyszów i osadników na ziemiach polskich, znajdujemy także innych wybitnych przedstawicieli tego narodu, jak na przykład Bernarda O'Connor'a (1666-1698) - fizyka, przyrodnika i historyka, ale najbardziej znanego jako autora dzieła The History of Poland i nadwornego medyka króla Jana III Sobieskiego.


Utworzenie Izby Pamięci Butlerów w Miedznie k/Węgrowa nie jest, jak już wspomniano dziełem przypadku, ponieważ potomkowie tego rodu, rozsiani dzisiaj po całym świecie, wciąż podtrzymują ze sobą kontakt. Bez inicjatywy jednak, zaangażowania i pracy konkretnych osób, Izby by nie było. Wspomnieć w tym miejscu wypada przede wszystkim nazwiska Andrzeja Butlera i ks. proboszcza tamtejszej parafii, Jana Piontek.


Izba Pamięci Rodu Butlerów znajduje się w podziemiu świeżo odrestaurowanego zabytkowego zajazdu w Miedznie. Jej organizacja nie była zadaniem prostym, bowiem brak dokumentów rodzinnych, w większości zaginionych bądź zniszczonych. Ich poszukiwania wymagają zdolności – by tak rzec – detektywistycznych. Mimo to, już teraz udało się zgromadzić kilkadziesiąt cennych źródeł i publikacji oraz odtworzyć rodowy herb.


Uroczystość otworzył przedstawiciel rodziny, następnie głos zabrali: pełnomocnik Dyrektora CBW ds. naukowych dr Adam Gałkowski oraz goście z Mariampola (dzisiaj w granicach Republiki Litewskiej), warto bowiem przypomnieć, że przodkowie rodziny Butlerów zasłużyli się również dla tego miasta, a ich imię występuje dzisiaj w nazwach głównego placu i Ośrodka Kultury. W skład delegacji litewskiej wszedł także zawodowy zespół taneczny specjalizujący się w repertuarze z XVII wieku. Zespół ten, występując w strojach historycznych, wykonał kilka tańców popularnych na dworze królewskim.


Izba Pamięci Rodu Butlerów jest przedsięwzięciem interesującym i ważnym, zarówno w wymiarze lokalnym, jak i szerszym - ze względu na rolę, jaką przodkowie Pana Andrzeja Butlera przez kilka wieków odgrywali w Polsce, jako przykład osadnictwa obcokrajowców (ze szczególnym uwzględnieniem wojskowego) w dawnej Rzeczypospolitej, jako potwierdzenie otwartości i gościnności tego państwa na cudzoziemców.

Tekst i zdjęcia: AG

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych