Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
X Belwederska Debata Historyków
25.01.2019
Udział przedstawiciela CBW w X Belwederskiej Debacie Historyków,

Spotkania historyków - debaty, konferencje i seminaria - weszły na stałe do kalendarza działań Pałacu Belwederskiego. 22 stycznia odbyła się kolejna "Belwederska Debata Historyków" zorganizowana już po raz dziesiąty przez Instytut Pamięci Narodowej. Wziął w niej udział przedstawiciel Centralnej Biblioteki Wojskowej dr Adam Gałkowski. Obrady zbiegły się ze sto pięćdziesiątą szóstą rocznicą wybuchu Powstania Styczniowego i nawiązywały do najważniejszych wydarzeń prowadzących do odbudowy w 1918 roku państwowości polskiej.


Otwierając debatę, doradczyni Prezydenta RP dr Barbara Fedyszak-Radziejowska przywitała uczestników, przybyłych z kilku ośrodków naukowo-dydaktycznych z całego kraju. Dr Fedyszak-Radziejowska zwróciła uwagę na fakt, że na krótki okres od listopada 1918 do lutego 1919 roku przypadły tak ważne wydarzenia, jak kształtowanie się lokalnych ośrodków władzy, narodziny instytucji centralnych odradzającego się państwa i przyznanie kobietom praw wyborczych.


Część merytoryczną rozpoczął prezes IPN, dr Jarosław Szarek, następnie zabrali głos zaproszeni goście - prof. prof. Robert Litwiński (UMCS), Waldemar Kozyra (UMCS), Janusz Mierzwa (UJ), Przemysław Hauser (UAM) i Jerzy Pająk (UJK). W dyskusji udział wzięli także słuchacze z sali - m.in. prof. prof. Marek M. Drozdowski i Grzegorz Nowik. Debatę po raz kolejny prowadził prof. Włodzimierz Suleja (UWr).


Tematem przewodnim spotkania było kształtowanie się nowych ośrodków władzy na ziemiach polskich i związane z tym procesem problemy. Omawiano m.in przejmowanie władzy od instytucji i organizacji państw zaborczych i okupacyjnych w poszczególnych ośrodkach kraju - w Krakowie, Cieszynie, Przemyślu, Poznaniu, Lublinie i Warszawie.


W dyskusji zwracano uwagę na dynamikę przemian, konsekwentne i skuteczne działania zmierzające do "polonizacji" instytucji politycznych, społecznych i administracyjnych. Przypominano katastrofalną sytuację ekonomiczną całego kraju, będącą zarówno bezpośrednim następstwem działań wojennych, jak i grabieżczej polityki władz okupacyjnych. Omówiono kwestie walk zbrojnych towarzyszących wyznaczaniu granic odradzającego się państwa - wojnę polsko-ukraińską o Lwów i Galicję Wschodnią, konflikt z Czechami o Śląsk Cieszyński, wydarzenia w Wielkopolsce i na Pomorzu, trudne początki stosunków polsko-litewskich i przyszłości Wilna. Podkreślono, jak wielką niewiadomą przez dłuższy czas pozostawała granica wschodnia. W dyskusji podnoszono znaczenie orędzia prezydenta Stanów Zjednoczonych T.W. Wilsona do Kongresu, z 8 stycznia 1918 roku, zwłaszcza w kontekście stosunków polsko- niemieckich.


X Belwederska Debata Historyków została zarejestrowana i jest dostępna na kanale IPNtv.


Tekst i zdjęcia: dr A. Gałkowski, Ośrodek Informacji Naukowej CBW


Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych