Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
26.11.2018
Konferencja naukowa w Centralnym Ośrodku Szkolenia i Edukacji ABW im. gen. dyw. Stefana Roweckiego "Grota"

W dniach 21 i 22 listopada 2018 roku, w siedzibie Centralnego Ośrodka Szkolenia i Edukacji ABW w Emowie odbyła się konferencja naukowa poświęcona kontrwywiadowi II Rzeczypospolitej. To już po raz piętnasty w Emowie spotkali się historycy, by obradować nad dziejami polskich służb wywiadowczych. W tegorocznej konferencji, wzorem lat ubiegłych, udział wzięli najlepsi znawcy przedmiotu.
                                                                                                                                                                   
W programie dwudniowych obrad znalazło się 28 referatów, zgrupowanych w pięciu sesjach poświęconych zbliżonym zagadnieniom. Ich autorzy reprezentowali kilka ośrodków naukowo-dydaktycznych, pośród których zdecydowanie prym wiódł Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie, ale byli też przedstawiciele innych szkół wyższych i instytutów naukowych – z Bydgoszczy, Koszalina, Torunia, Szczecina i Warszawy. Wielu z nich z bogatym dorobkiem badawczym i wydawniczym, jak np. prof. prof. Henryk Ćwięk, Tadeusz Dubicki i Robert Majzner.

Przez dwa dni, na sali obecny był gość specjalny konferencji – Wiceprezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, płk Jerzy Żelaśkiewicz.

Przybyłych z całego kraju uczestników przywitał i obrady otworzył Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i zarazem Patron Honorowy Konferencji, prof. dr hab. Piotr Pogonowski.

Liczba wygłoszonych referatów była jak na jedną konferencję znaczna, dlatego też wystarczyło czasu i miejsca do poruszenia kilku ważnych zagadnień, a zwłaszcza – wywiadowczych działań defensywnych w relacjach Polski z Rzeszą, z ZSRR oraz metod pracy służb.

Spośród najciekawszych wystąpień, godnym uwagi było m.in. wystąpienie ppłk. dr.  Marka Świercza (ABW) nt. Zdrada POW. Próba dekonstrukcji mitu politycznego. Autor referatu zmierzył się z tyleż trudnym, co fundamentalnym pytaniem dlaczego Rosja nie może zaakceptować Polski silnej, niepodległej i suwerennej. Źródłem refleksji był referat mjr. dr. Artura Ochała (Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie) pt. Problemy w zabezpieczeniu kontrwywiadowczym prac przy umocnieniach odcinka Sarny. Przyczynek do historii Korpusu Ochrony Pogranicza (1924-1939). Problem budowy nadgranicznych umocnień w Polsce skłaniał do porównań z francuską Linią Maginota i jej znaczeniem dla bezpieczeństwa tego kraju po niemieckim najeździe w 1940 r. Nie bez emocji odebrano wystąpienie dr. n. przyrodn. Wojciecha Giermaziaka nt. Generał Bolesław Wieniawa-Długoszowski – tajemnica w życiu i śmierci. Pytanie, czy Generał zginął śmiercią samobójczą, czy też padł ofiarą przestępstwa, nigdy zapewne nie doczeka jednoznacznej odpowiedzi.

Część merytoryczną konferencji zakończyła dyskusja, nie mniej interesująca od zaplanowanych referatów. Nawiązano w niej m.in. do kwestii wymiany agentów, do udziału kontrwywiadu w przeprowadzeniu mobilizacji do Wojska Polskiego w 1939 r. i do działań służb niemieckich i polskich w dziedzinie polskiej floty handlowej i Marynarki Wojennej.

Konferencję zakończyła dekoracja odznaką AK. Zarząd Główny Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Odznakę tę przyznał dr. Dariuszowi Gregorczykowi i ppłk. dr. Markowi Świerczkowi.

Konferencja w Emowie była z wielu powodów wydarzeniem ważnym. Przede wszystkim dlatego, że raz jeszcze potwierdziła zainteresowanie ABW przeszłością polskich służb wywiadowczych. Znajomość wydarzeń sprzed kilkudziesięciu lat może i powinna być pomocna w kształceniu i szkoleniu obecnych i przyszłych kadr. Dokonania – sukcesy i porażki, pomimo upływu lat, wciąż pozostają bezcennym materiałem analitycznym i porównawczym.

Referaty z konferencji, podobnie jak w latach poprzednich, zostaną opublikowane w specjalnym tomie materiałów ABW.

Reasumując, konferencja była pod względem merytorycznym interesująca i ważna, a równocześnie – świetnie zorganizowana i prowadzona. Nieczęsto zdarza się, by tak skrupulatnie przestrzegano reżimu czasowego poszczególnych wystąpień, dzięki czemu wszystkie punkty programu konferencji przebiegały zgodnie z harmonogramem.

Tekst i zdjęcia: dr A. Gałkowski, Ośrodek Informacji Naukowej CBW

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych