Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
14 czerwca - Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady
14.06.2019
W latach 1939-1945 Polska została poddana eksterminacyjnej polityce III Rzeszy Niemieckiej, obliczonej na biologiczną zagładę narodu oraz materialne i kulturalne wyniszczenie.

Realizując program likwidacji polskich elit, germanizacji ziemi i wyzyskania siły roboczej Polski dla celów wojennych, Niemiecka III Rzesza od pierwszych dni okupacji ziem polskich tworzyła system obozów koncentracyjnych. Były one miejscem przymusowego odosobnienia, podstawowym elementem terroru i eksploatacji zasobów ludzkich. W okupowanej Polsce Niemcy utworzyli około 5 tys. obozów dla ludności cywilnej.

 

Niemieckie obozy utworzone na okupowanych ziemiach polskich były ośrodkami uwięzienia i odosobnienia, pracy niewolniczej i masowej zagłady. Były miejscami męczeństwa i śmierci setek tysięcy deportowanych tam polskich obywateli.

 

Do największych niemieckich fabryk śmierci wybudowanych na terenie okupowanej Polski zaliczały się obozy zagłady; Auschwitz II – Birkenau, Treblinka, Bełżec, Sobibór i Chełmno (Kulmhof), oraz obozy koncentracyjne: KL Auschwitz I, KL Lublin (Majdanek), KL Warschau i KL Plaszow.

 

Wielu obywateli polskich zamordowano również w obozach koncentracyjnych powstałych na terenie III Rzeszy m.in.: KL Mauthausen-Gusen, KL Bergen-Belsen, KL Buchenwald, KL Dachau, KL Flossenbürg, KL Gross-Rosen, KL Mittelbau-Dora, KL Oranienburg, KL Ravensbrück, KL Sachsenhausen, KL Stutthof.

 

Szacuje się, że łącznie do wszelkiego rodzaju obozów odosobnienia deportowano ponad 5 mln obywateli polskich (łącznie z Żydami i Cyganami), z czego zginęło ponad 3 mln.

Pierwszy obóz koncentracyjny na terenie okupowanej Polski – KL Auschwitz – założono na przełomie kwietnia i maja 1940 roku w Oświęcimiu na Śląsku. 14 czerwca 1940 roku do obozu dotarł pierwszy transport więźniów…

 

Upamiętniając tę datę, 12 czerwca 2015 roku Sejm Rzeczpospolitej Polskiej ustanowił dzień 14 czerwca Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady.

Czytelników zainteresowanych powyższym tematem zapraszamy do zapoznania się z okolicznościową wystawą udostępnioną w hallu biblioteki, gdzie zaprezentowano wydawnictwa, pamiętniki, fotografie, mapy oraz oryginalne dokumenty obozowe, ze zbiorów CBW.
Zachęcamy również do skorzystania z publikacji dostępnych w zbiorach Centralnej Biblioteki Wojskowej. Poniżej prezentujemy wybór kilku pozycji z naszego zasobu, wraz z linkami przekierowującymi do katalogu online CBW.

Jan Kosiński, Niemieckie obozy koncentracyjne i ich filie; oprac. i do druku przygotował Waldemar Sobczyk. Stephanskirchen 1999


Wolfgang Sofsky, Ustrój terroru : obóz koncentracyjny. Warszawa 2016

Nikolaus Wachsmann, KL : historia nazistowskich obozów koncentracyjnych. Warszawa 2016

Auschwitz : nazistowski obóz śmierci : [praca zbiorowa / pod red. Franciszka Pipera, Teresy Świebockiej ; aut.: Danuta Czech i in.]. Oświęcim-Brzezinka 1998
Józef Marszałek, Majdanek : obóz koncentracyjny w Lublinie. Warszawa 1981

Treblinka : historia i pamięć;  red. nauk. Edward Kopówka. Siedlce 2015

Tadeusz Cieślak, Oranienburg-Sachsenhausen hitlerowskie obozy koncentracyjne 1933-1945. Warszawa 1972

Ocaleni z Mauthausen : relacje polskich więźniów obozów nazistowskich systemu Mauthausen-Gusen / [wybór i oprac. Katarzyna Madoń-Mitzner]. Warszawa 2010
Flint Whitlock, Louis Gros, Ocalałem z Buchenwaldu : moja droga przez piekło. Zakrzewo 2016

Jan Religa, Wspomnienia o Sachsenhausen. Warszawa 1990

Patrick Montague, Chełmno : pierwszy nazistowski obóz zagłady. Wołowiec 2014

Marek Bem, Sobibór : obóz zagłady 1942-1943. Warszawa 2014

Sarah Helm, Kobiety z Ravensbrück : życie i śmierć w hitlerowskim obozie koncentracyjnym dla kobiet. Warszawa 2017

Księga Pamięci. T. 1-3, Transport Polaków z Warszawy do KL Auschwitz 1940-1944 / [red. nauk. Franciszek Piper, Irena Strzelecka ; oprac. Ewa Bazan i in.]. Warszawa ; Oświęcim 2000

Bogusław Kopka, Konzentrationslager Warschau : historia i następstwa. Warszawa 2007

Mieczysław Mołdawa, Gross Rosen : obóz koncentracyjny na Śląsku. Warszawa 1990

Marek Orski, Niewolnicza praca więźniów obozu koncentracyjnego Stutthof w latach 1939-1945 : organizacja pracy i metody eksploatacji siły roboczej. Sztutowo; Gdańsk 1999



Brama wejściowa do obozu KL Auschwitz I

Tekst: MB
Foto: ze zbiorów CBW


Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych