Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
200 rocznica śmierci Jana Henryka Dąbrowskiego – twórcy Legionów Polskich
06.06.2018
Twórca Legionów Polskich we Włoszech, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej i generał armii Księstwa Warszawskiego gen. Jan Henryk Dąbrowski zmarł 6 czerwca 1818 roku w Winnej Górze (woj. wielkopolskie).

Jan Henryk Dąbrowski urodził się 2 sierpnia 1755 roku w Pierzchowcu (woj. małopolskie). W wieku 15 lat został przyjęty do służby w wojsku saskim. Po kilku latach otrzymał nominację na porucznika, uczestniczył w kampanii o sukcesję bawarską, następnie służył w gwardii elektora w Dreźnie.

W 1792 roku Dąbrowski wstąpił do wojska polskiego i nie znając dokładnie sytuacji w kraju, złożył przysięgę wierności konfederacji targowickiej. Uczestniczył w powstaniu  kościuszkowskim, za udział w obronie stolicy został awansowany do stopnia generała. W 1794 roku trafił do niewoli rosyjskiej pod Radoszycami. Po upadku insurekcji nie przyjął propozycji służby w armii pruskiej i rosyjskiej, lecz w poszukiwaniu dróg odbudowy Polski, udał się przez Saksonię do Paryża. Nadzieję na odrodzenie państwa polskiego zobaczył w ambitnym Napoleonie Bonaparte. Rok później, 9 stycznia 1797 roku, podpisał z rządem lombardzkim układ, na mocy którego powstało dzieło życia Jana Henryka Dąbrowskiego – Legiony Polskie we Włoszech. Generał Dąbrowski, wraz z podległymi mu oddziałami, walczył u boku Napoleona i dla powołanego do życia w 1807 roku Księstwa Warszawskiego.

Po bitwie pod Lipskiem w 1813 roku, w której zginął książę Józef Poniatowski, Dąbrowski został naczelnym wodzem wojsk Księstwa Warszawskiego. Po upadku tegoż w 1815 roku współtworzył armię zależnego od Rosji Królestwa Polskiego. Z powodów zdrowotnych zrezygnował z funkcji publicznych i osiadł w swoim majątku w Winnej Górze w Wielkim Księstwie Poznańskim, gdzie w 1818 roku zmarł.

Czytelników zainteresowanych tematem, zachęcamy do skorzystania z publikacji dostępnych w zbiorach Centralnej Biblioteki Wojskowej zapoznania się z wystawą gablotową prezentowaną przy Ośrodku Informacji Naukowej. Poniżej prezentujemy wybór kilku pozycji z naszego zasobu, wraz z linkami przekierowującymi do katalogu online CBW.

Henryk Dąbrowski, twórca legionów polskich we Włoszech 1755-1818 : wspomnienie historyczne, Kraków 1901.


Wacław Tokarz, Marian Kukiel, Dąbrowski jako organizator i wódz, Warszawa 1919.


Jenerała Henryka Dąbrowskiego Pamiętnik wojskowy legionów polskich we Włoszech, Poznań 1864.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych