Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
73 rocznica zakończenia II wojny światowej w Europie
08.05.2018
8 maja 1945 roku miała miejsce bezwarunkowa kapitulacja III Rzeszy Niemieckiej wobec zachodnich aliantów i ZSRR, tym samym zakończono II wojną światową w Europie.

Na przełomie kwietnia i maja 1945 roku większa część Europy była już wolna od wojsk niemieckich. 30 kwietnia kanclerz III Rzeszy Adolf Hitler popełnił samobójstwo, zaś 2 maja skapitulował Berlin.

6 maja 1945 roku do Reims przyleciał z  Flensburga generał Alfred Jodl z pełnomocnictwem do podpisania kapitulacji od admirała Karla Dönitza, pełniącego po śmierci Hitlera funkcję prezydenta III Rzeszy oraz naczelnego dowódcy Wehrmachtu. Kapitulację podpisano wczesnym rankiem 7 maja o  godzinie 02.41, z  terminem wejścia w  życie 8 maja o godzinie 23.01. Dowództwo niemieckie zobowiązało się do natychmiastowego przekazania decyzji o kapitulacji właściwym dowódcom i zapewnienia wykonania wszelkich dalszych rozkazów wydanych przez głównodowodzącego alianckich sił ekspedycyjnych i  radzieckiego naczelnego dowództwa. Kapitulację podpisał generał Alfred Jodl wobec generałów Waltera Bedella Smitha i Iwana Susłoparowa, reprezentujących odpowiednio aliantów zachodnich i naczelne dowództwo Armii Czerwonej, oraz wobec reprezentującego armię francuską generała Françoisa Seveza jako świadka.

Stalin uznał jednak, że Związek Radziecki jako główne mocarstwo koalicji antyniemieckiej nie może zaakceptować tej formy przypieczętowania zwycięstwa nad III Rzeszą, zakwestionował ostateczny status kapitulacji w Reims i zażądał podpisania końcowej kapitulacji na gruzach zdobytego i zajętego przez Armię Czerwoną Berlina, tym razem w obecności przedstawicieli naczelnych dowództw czterech głównych państw sojuszniczych.

8 maja 1945 roku brytyjski samolot wojskowy dostarczył na berlińskie lotnisko Tempelhof trzyosobową delegację niemiecką z feldmarszałkiem Wilhelmem Keitlem na czele. Przygotowany dokument zawierał te same warunki bezwarunkowego poddania się wojsk niemieckich, jakie ustalono poprzedniego dnia w Reims. Około północy tego samego dnia alianci przyjęli bezwarunkową kapitulację Niemiec w kwaterze głównej marszałka Gieorgija Żukowa w podberlińskim Karlshorst. Ze strony niemieckiej podpisali go admirał Hans-Georg von Friedeburg, feldmarszałek Wilhelm Keitel i generał Hans Jürgen-Stumpff, ze strony alianckiej, jako przedstawiciel naczelnego dowództwa Armii Czerwonej w roli sygnatariusza wystąpił marszałek Gieorgij Żukow, alianci zachodni powierzyli to zadanie brytyjskiemu generałowi lotnictwa Arthurowi Tedderowi. Ponadto dokument podpisali jako świadkowie naczelny dowódca amerykańskiego lotnictwa strategicznego generał Carl Spaatz i dowódca 1. armii francuskiej generał Jean de Lattre de Tassigny.

Kapitulacja III Rzeszy zakończyła działania wojenne w Europie. Nadal jednak toczyły się walki z Japonią na Dalekim Wschodzie. Dopiero jej kapitulacja, 2 września 1945 roku, była końcem II wojny światowej, która pochłonęła życie ponad 50 milionów ofiar poległych, zamordowanych i zmarłych w wyniku działań wojennych. W tej wstrząsającej liczbie 5,6 do 5,8 milionów stanowili obywatele polscy.

Czytelników zainteresowanych tematem zakończenia II wojny światowej w Europie, zachęcamy do skorzystania z publikacji dostępnych w zbiorach Centralnej Biblioteki Wojskowej. Poniżej prezentujemy wybór kilku pozycji z naszego zasobu, wraz z linkami przekierowującymi do katalogu online CBW.

Antony Beevor, Berlin: upadek 1945. Warszawa 2002

Władimir Bieszanow, 1945: rok zwycięstwa. Warszawa 2013

Gregor Dallas, Zatruty pokój: 1945 - wojna, która się nie skończyła. Wrocław 2012

Tekst: MB
Foto: ze zbiorów CBW




Polska flaga nad Berlinem w maju 1945 roku

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych