Centralna Biblioteka Wojskowa
Aktualności
75. Rocznica powstania w warszawskim getcie
12.04.2018
19 kwietnia 1943 roku wybuchło powstanie w warszawskim getcie. Po tzw. wielkiej akcji likwidacyjnej prowadzonej przez Niemców od lipca do września 1942 roku pozostało w nim jeszcze 50-60 tys. Żydów.

Bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania była zarządzona przez Heinricha Himmlera ostateczna likwidacja getta, która miała się odbyć 19 kwietnia 1943 roku, w wigilię żydowskiego święta Pesach.

Żołnierze niemieccy oraz ukraińscy, litewscy i łotewscy kolaboranci z formacji pomocniczych wkroczyli rano na teren getta z dwóch stron: od ulicy Nalewki i przez bramę na skrzyżowaniu ulic Zamenhofa i Gęsiej. Tam zostali zaskoczeni przez powstańców z Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego.

Dowódcą żydowskich bojowników był Mordechaj Anielewicz (zginął 8 maja 1943 roku w bunkrze przy ul. Miłej 18). Dowódcą wojsk niemieckich tłumiących powstanie był SS-Gruppenführer Jürgen Stroop (skazany za zbrodnie wojenne przez polski sąd na karę śmierci przez powieszenie; wyrok wykonano 6 maja 1952 roku w więzieniu na Mokotowie).

Walki w getcie trwały do połowy maja 1943 roku. Teren getta na rozkaz Stroopa został zrównany z ziemią, a resztę jego mieszkańców wywieziono do Treblinki i innych obozów zagłady.

Powstanie – pierwsze miejskie wystąpienie powstańcze w okupowanej przez Niemców Europie – nie miało żadnych szans na powodzenie. Stanowiło jednak zbrojną odpowiedź na ludobójstwo i ze względu na swą symboliczną wymowę jest przez naród żydowski uważane za jedno z najważniejszych wydarzeń w jego historii.

Centralna Biblioteka Wojskowa przygotowała wystawę poświęconą tamtym wydarzeniom. Ekspozycja prezentująca materiały ze zbiorów Biblioteki, czynna będzie do 30 kwietnia.

Serdecznie zapraszamy.


Tekst: ZK

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych